cyberpesten via social media en Whatsapp

Wat u kunt doen tegen cyberpesten

18 november 2016

We leven in een elektronisch tijdperk. Dat betekent dat pesten niet meer alleen plaatsvindt op het schoolplein, maar ook via bijvoorbeeld Whatsapp of social media. U wilt natuurlijk zo veel mogelijk voorkomen dat uw kind ook slachtoffer wordt van cyberpesten, of de dader hiervan wordt. Wat is cyberpesten precies, hoe kunt u het identificeren, en hoe pakt u het online pesten het best aan?

Wat is cyberpesten?

Cyberpesten slaat op elke vorm van digitaal pesten, door middel van internet, de smartphone of de computer. Omdat alles vanachter een beeldscherm gebeurt, is de cyberpestkop anoniem en daarom durven de daders vaak meer. Fysiek geweld is online natuurlijk niet mogelijk, maar er zijn vele andere mogelijkheden die gebruikt worden bij online pesten. Veelvoorkomende voorbeelden hiervan zijn:

  • Het sturen van kwetsende of dreigende berichten naar het slachtoffer, via internet of per sms.
  • In iemands account inbreken en het wachtwoord veranderen, zodat het slachtoffer er niet meer bij kan.
  • Op het internet de identiteit van het slachtoffer aannemen, en onder zijn naam negatieve berichten rondsturen of bestellingen plaatsen.
  • Roddels en/of filmpjes en foto’s over het internet verspreiden zonder toestemming van het slachtoffer.

Wat zijn de gevolgen van cyberpesten?

Er wordt wel eens gezegd dat woorden geen pijn doen, en dat cyberpesten dus minder erg is: hierbij kan immers geen fysiek geweld gebruikt worden. Maar niets blijkt minder waar. Bij online pesterijen kan de emotionele impact op het kind veel groter zijn dan bij klassieke pesterijen. Slachtoffers vertonen vaker symptomen van depressie, stress en angst. Ook kunnen kinderen die te maken hebben met cyberpesten vaak last hebben van psychosomatische klachten, zoals duizeligheid, zenuwachtigheid, slaapproblemen, buikpijn of hoofdpijn. Ook daders van het cyberpesten vertonen vaak dit soort klachten, vaak omdat pesten meestal als uitlaatklep wordt gebruikt om met de eigen problemen te kunnen omgaan.

Hoe kunt u cyberpesten identificeren?

Het is lastig om erachter te komen of uw kind online wordt gepest, of hier de dader van is. Kinderen houden zich vaak groot tegenover hun ouders, en doen alsof er niets aan de hand is. Als u toch merkt dat uw kind stiller en teruggetrokkener is dan normaal, of plotseling bovengenoemde psychosomatische klachten gaat vertonen, is het niet verkeerd om er eens naar te vragen, en het kind te laten weten dat u er voor hem of haar bent.

Hoe kunt u cyberpesten voorkomen?

Het is natuurlijk heel belangrijk om digitaal pesten te voorkomen, zodat uw kind er niet mee te maken krijgt. Het is hierbij essentieel om met uw kind te praten en duidelijke afspraken te maken. Een aantal voorbeelden zijn:

  • Het profiel op social media zo veel mogelijk privé maken, bijvoorbeeld door het alleen zichtbaar te maken voor vrienden.
  • Nooit privégegevens over jezelf delen op het internet, zoals adresgegevens en telefoonnummer.
  • Het liefst geen duidelijke foto’s van jezelf op het internet plaatsen, en al helemaal geen “sexy” foto’s.
  • Niet zomaar vriendschapsverzoeken van onbekende personen accepteren.
  • Nooit iets doen dat je offline ook niet zou doen, zoals dreigen of schelden.
  • Als je iets vervelends meemaakt online, vertel het dan aan een ouder, leerkracht, of iemand anders die je vertrouwt.

Wat kunt u doen als uw kind online gepest wordt?

Wanneer uw kind aangeeft dat het toch te maken heeft met cyberpesten, is het belangrijk dat u als ouder ten eerste steun biedt. Luister naar uw kind en neem hem of haar serieus. Na overleg met het kind, kan er een plan van aanpak bedacht worden. Help uw kind hierbij, en adviseer het om het volgende te doen:

  • Niet reageren op de pesterige berichten. Als je het negeert, gaat de lol er voor de pestkop sneller af.
  • Blokkeer de pestkop van je social media, of van je telefoon, zodat hij je niet langer lastig kan vallen.
  • Wanneer de nare berichten of filmpjes op een website staan, benader de eigenaar en vraag hem om ze eraf te halen. Eventueel kan de eigenaar de pestkop aanspreken en/of hem of haar blokkeren.
  • Bewaar alle mails, berichten en overige materialen die als bewijs kunnen dienen.

Als uw kind het ermee eens is, kunt u als ouder de school, ouders, of een andere partij die te maken heeft met de dader, benaderen. Deze kunnen een passende straf voor de pestkop bepalen. Ook kunt u hierbij samenwerken met de school. De leerkracht kan in de klas aandacht besteden aan cyberpesten, zodat alle kinderen op de hoogte zijn van de gevolgen. Zo raken de kinderen bewust van de ernst van de zaak, waardoor ze in het vervolg beter kunnen letten op wat ze kunnen aanrichten.

Bij ernstige gevallen van pesterijen kunt u uiteindelijk naar de politie stappen. Neem hierbij de opgeslagen mails en screenshots mee als bewijsmateriaal.
Misschien lijkt het een goede oplossing uw kind het internet of de smartphone een tijdje niet te laten gebruiken, zodat hij of zij tijdelijk niet meer te maken krijgt met het pesten, maar dit kunt u beter niet doen. Zo straft u uw kind alleen nog meer, om iets waar hij of zij niets aan kan doen.

Wat te doen als uw kind de pestkop is?

Het kan natuurlijk ook dat u erachter komt dat uw eigen kind de pestkop is. In dit geval is het belangrijk om er goed met uw kind over te praten. Direct straffen werkt vaak averechts, en kan leiden tot agressie tegenover het slachtoffer, wat het pesten alleen maar erger maakt. Het is dus goed om erachter te komen wat de beweegredenen zijn, en duidelijk te maken dat pestgedrag niet acceptabel is. Hierbij kunt u gebruikmaken van het volgende:

  • Vraag naar de redenen van het pestgedrag, en luister goed naar wat hij of zij hierover te zeggen heeft. Neem uw kind serieus.
  • Maak duidelijk dat pestgedrag onaanvaardbaar is, en wijs op de gevolgen. Kinderen zijn zich vaak niet bewust van wat ze met online pesten kunnen aanrichten.
  • Eis van uw kind dat het pestgedrag moet veranderen. Maak hierbij duidelijk dat u niet uw kind afkeurt, maar alleen het gedrag.
  • Bied uw kind hulp aan bij de verandering van het pestgedrag. Vraag welke rol u hierbij kunt spelen.
  • Bedenk samen wat uw kind kan doen om het goed te maken met het slachtoffer.
  • Bespreek met de school wat er is gebeurd, de leerkrachten kunnen helpen bij de aanpak.

 

Bronnen: Mediawijsheid.nl, visie Moed (Landelijke StichtingTegenZinloosGeweld)

Lees meer over: